ศาสตราจารย์ ดร. เผดิมศักดิ์ จารยะพันธุ์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งอาจารย์อาวุโสและที่ปรึกษาประจำหลักสูตรสหสาขาวิชาการบริหารกิจการทางทะเล บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ภายหลังเกษียณอายุราชการในปี พ.ศ. 2556 ท่านยังคงปฏิบัติหน้าที่ในฐานะกรรมการและที่ปรึกษาของคณะกรรมการระดับชาติหลายคณะ อาทิ คณะกรรมการนโยบายและแผนการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งแห่งชาติ คณะกรรมการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน คณะกรรมการจัดทำยุทธศาสตร์การพัฒนาและการเติบโตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และคณะที่ปรึกษาของสภาความมั่นคงแห่งชาติ
ศาสตราจารย์ ดร. เผดิมศักดิ์ สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโท สาขาชีววิทยาทางทะเล จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในปี พ.ศ. 2517 และ พ.ศ. 2521 ตามลำดับ หลังจากปฏิบัติงานวิจัยที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเป็นเวลา 2 ปี ท่านได้รับทุนการศึกษาเพื่อศึกษาต่อระดับปริญญาเอก ณ มหาวิทยาลัยดัลเฮาซี ประเทศแคนาดา ในปี พ.ศ. 2526 และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอก สาขาชีววิทยาทางทะเล ในปี พ.ศ. 2532
ตลอดระยะเวลากว่า 33 ปีในการปฏิบัติงานที่จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ท่านได้ดำเนินงานวิจัยหลากหลายสาขา โดยเริ่มจากงานวิจัยด้านชีววิทยาทางทะเลและการประมง โดยเฉพาะด้านพันธุศาสตร์ประชากรและการปรับปรุงพันธุกรรมสัตว์น้ำ ก่อนขยายขอบเขตสู่การจัดการทรัพยากรทางทะเล สิ่งแวดล้อม และการวางแผนเชิงนโยบาย นอกจากนี้ ยังเคยดำรงตำแหน่งผู้จัดการแผนงานเครือข่ายวิจัยและพัฒนาอุตสาหกรรมพืชและสัตว์น้ำ ภายใต้สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ระหว่างปี พ.ศ. 2543–2551
ผลงานวิจัยที่ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยที่สำคัญ ได้แก่ โครงการ “สถานภาพปัจจุบันและแนวโน้มในอนาคตของการใช้ประโยชน์ทะเลอย่างยั่งยืนของประเทศไทย” ในปี พ.ศ. 2550 และโครงการ “การจัดการความรู้เพื่อผลประโยชน์ทางทะเลของชาติ” ในปี พ.ศ. 2553
สำหรับงานวิจัยที่ดำเนินการให้แก่หน่วยงานภาครัฐ ท่านเป็นหัวหน้าโครงการศึกษาสถานภาพคุณภาพน้ำชายฝั่งของประเทศไทยให้แก่ กรมควบคุมมลพิษในปี พ.ศ. 2555 และโครงการศึกษาสถานการณ์ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง รวมถึงปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งของประเทศไทยให้แก่กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งในปี พ.ศ. 2559
นอกเหนือจากงานวิจัย ท่านยังเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ติดต่อกัน 2 วาระ (พ.ศ. 2542–2550 และ พ.ศ. 2552–2556) และผู้อำนวยการหลักสูตรสหสาขาวิชาการบริหารกิจการทางทะเล จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ระหว่างปี พ.ศ. 2550–2556
จากองค์ความรู้และประสบการณ์ที่สั่งสมจากการดำเนินงานวิจัย ท่านได้เริ่มมีบทบาทในการให้คำปรึกษาด้านกิจการทางทะเลแก่ภาครัฐตั้งแต่ปี พ.ศ. 2550 เมื่อได้รับการแต่งตั้งเป็นกรรมการคณะอนุกรรมการจัดการความรู้เพื่อผลประโยชน์ทางทะเลของชาติ ภายใต้สภาความมั่นคงแห่งชาติ นับแต่นั้นเป็นต้นมา ท่านได้รับมอบหมายให้ดำรงตำแหน่งในคณะกรรมการและคณะทำงานระดับชาติหลายคณะ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำหนดนโยบายและแนวทางการบริหารจัดการทรัพยากรทางทะเลและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย